Những bước chạy vượt lên số phận

Những bước chạy bền bỉ

Lần đầu tôi gặp VĐV Nguyễn Thị Oanh là cuối năm 2019. Thời điểm đó, Oanh vừa trở về từ Đại hội Thể thao Đông Nam Á năm 2019 (SEA Games 30) tổ chức tại Philippines, với thành tích ấn tượng giành 3 huy chương vàng (HCV). Tiếp tôi trong căn nhà cấp 4 đơn sơ tại xã Mỹ Hà, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang (nay thuộc xã Tiên Lục, tỉnh Bắc Ninh), Oanh ao ước một ngày sẽ xây tặng bố mẹ ngôi nhà khang trang bằng chính những khoản tiền thưởng từ sự nghiệp thể thao.

Thời gian trôi qua, Nguyễn Thị Oanh giờ đã là VĐV hàng đầu, là chân chạy giàu thành tích nhất lịch sử điền kinh Việt Nam tại các kỳ SEA Games với 15 HCV. Ngôi nhà mơ ước ngày nào đã thành hiện thực vào cuối năm 2023. Nhưng điều khiến người ta nể phục ở Oanh không chỉ là những kỷ lục hay những tấm HCV mà là cách cô đi qua gian khó bằng sự bền bỉ lặng thầm và một tinh thần không chịu khuất phục trước số phận.

Vận động viên Nguyễn Thị Oanh vui mừng với tấm huy chương vàng nội dung 3.000m vượt chướng ngại vật nữ tại SEA Games 33.

Oanh bén duyên với chạy bộ khi đang là học sinh lớp 4, nhưng phải đến lớp 8 mới chính thức được tập luyện và thi đấu ở các giải điền kinh cấp trường, cấp huyện. Tháng 8-2010, Oanh được tuyển chọn vào Trường Năng khiếu thể thao Bắc Giang (nay thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh). Ban đầu chỉ là niềm vui khi được tập luyện cùng bạn bè đồng trang lứa, nhưng dần dần, đam mê biến thành khát khao gắn tương lai với đường chạy.

Năm 2012, Nguyễn Thị Oanh được triệu tập vào đội tuyển điền kinh trẻ Việt Nam. Trong môi trường tập luyện chuyên nghiệp, với sự dẫn dắt của các huấn luyện viên giàu kinh nghiệm, cô gái trẻ từng ngày hoàn thiện bản thân. Những tấm huy chương ở giải trẻ châu Á, cùng huy chương bạc ở SEA Games 27 năm 2013 là minh chứng cho sự tiến bộ ấy.

Nhưng con đường đến với đỉnh cao chưa bao giờ bằng phẳng. Cuối năm 2014, sau khi Đại hội thể thao toàn quốc kết thúc, cơ thể Oanh có những dấu hiệu bất thường: Phù từ cổ lên mặt, người sưng nhiều nơi, thường xuyên mệt mỏi và có những thay đổi thể chất khác lạ. Sau khi thăm khám, các bác sĩ kết luận Oanh mắc bệnh viêm cầu thận cấp tính. Cầm trên tay kết quả chẩn đoán mà Oanh không cầm được nước mắt. Oanh kể lại: “Điều đáng buồn nhất không phải là bị bệnh, mà là căn bệnh đó buộc tôi phải dừng tập luyện hoàn toàn. Khi đó, tôi đã suy sụp và khủng hoảng. Trong quá trình điều trị, do phải sử dụng thuốc nên tôi dần bị teo cơ. Thời điểm đó, thể trạng của tôi rất yếu, phải ăn kiêng nên sụt cân nhanh chóng, cơ bắp không còn khỏe mạnh, chỉ số thể chất suy giảm rõ rệt so với ban đầu”.

Nhắc về quãng thời gian khó khăn của Nguyễn Thị Oanh, ông Dương Đức Thủy, nguyên Trưởng bộ môn Điền kinh (Tổng cục Thể dục thể thao, nay là Cục Thể dục thể thao Việt Nam) chia sẻ: “Một trong những quyết định khó khăn nhất trong sự nghiệp của tôi là loại Oanh khỏi đội tuyển điền kinh Việt Nam tham dự SEA Games 28 năm 2015. Thời điểm đó, tôi biết tương lai của Oanh còn rất dài, nếu cố thi đấu sẽ rất nguy hiểm. Cho nên điều quan trọng nhất lúc ấy là Oanh phải chuyên tâm chữa trị để có thể sớm trở lại”.

Giữa những ngày u ám nhất khi ước mơ tưởng chừng phải khép lại, Oanh đã không đơn độc. Bên cạnh cô là gia đình, là thầy cô, bạn bè, là sự quan tâm và tận tình chữa trị của các y, bác sĩ. Chính tình yêu thương ấy đã kéo Oanh trở lại, giúp cô vượt qua cú sốc tinh thần. Điều trị bệnh hơn nửa năm và qua nhiều lần tái khám, bác sĩ thông báo Oanh đã khỏi bệnh hoàn toàn và có thể quay lại tập luyện. “Những bước chân đầu tiên trở lại sân vận động, tôi chỉ chạy được một, hai vòng vì đau nhức cơ, người rất mệt mỏi. Lúc đó, tôi đã bi quan nghĩ rằng không biết liệu mình có còn cơ hội trở lại đường chạy thành tích cao hay không? Thật may mắn khi tôi nhận được nhiều sự quan tâm, động viên, cùng với đó là bản lĩnh, quyết tâm của bản thân để chinh phục từng bước một, trở lại với đường đua và có được thành tích như hôm nay”, Nguyễn Thị Oanh chia sẻ.

Đầu năm 2016, Nguyễn Thị Oanh trở lại đội tuyển điền kinh Việt Nam với một tâm thế khác: Trân trọng từng cơ hội, từng buổi tập, từng bước chạy. Những tháng ngày khổ luyện đã được đền đáp xứng đáng tại SEA Games 29 năm 2017 ở Malaysia, nơi Oanh giành 2 HCV, đánh dấu bước ngoặt lớn trong sự nghiệp. Kế tiếp, tại Asian Games năm 2018, Oanh gây ấn tượng với tấm huy chương đồng, lập kỷ lục quốc gia ở cự ly 3.000m vượt chướng ngại vật.

Hành trình không dừng lại

Những năm sau đó, Nguyễn Thị Oanh bước vào giai đoạn “chín” nhất của sự nghiệp. Tại các kỳ SEA Games 30, 31, 32, Oanh giành tổng cộng 10 HCV, đây là thành tích tốt nhất của một VĐV điền kinh Việt Nam. Ở đấu trường quốc nội, Oanh “thống trị” các cự ly trung bình và dài với hàng chục tấm HCV, liên tiếp phá kỷ lục quốc gia, từ 3.000m vượt chướng ngại vật, 5.000m, 10.000m đến bán marathon và marathon. Đặc biệt, tại SEA Games 33 năm 2025, khi đã bước sang tuổi 30, Nguyễn Thị Oanh vẫn khiến người hâm mộ nể phục khi giành thêm 3 HCV. Trên đường chạy 3.000m vượt chướng ngại vật, 5.000m và 10.000m, Oanh vẫn thể hiện hình ảnh quen thuộc: Bền bỉ, mạnh mẽ và vượt trội so với các đối thủ.

Vận động viên Nguyễn Thị Oanh vượt trội so với các đối thủ ở cự ly chạy 10.000m nữ tại SEA Games 33. Ảnh: LÊ VIỆT AN

Nhìn lại hành trình đã qua, Nguyễn Thị Oanh chọn 3 từ để nói về mình: Bền bỉ, biết ơn và hy vọng. Bền bỉ để vượt qua bệnh tật, chấn thương, những lần bị loại hay hoài nghi. Biết ơn vì cô hiểu rằng thành công của mình là kết quả của một tập thể. Và Oanh hy vọng vào những bước chạy tiếp theo, vào thế hệ trẻ dám mơ ước và dám chinh phục. “Thể thao đã đến và thay đổi cuộc sống của tôi, giúp tôi trở nên kiên cường hơn, bản lĩnh hơn và ý chí hơn, giúp tôi dám đương đầu với những khó khăn, thách thức. Tôi tự hào khi mình được sinh ra và lớn lên trên đất nước Việt Nam. Tôi xin hứa sẽ tiếp tục cố gắng, phấn đấu nhiều hơn nữa để có thể mang lại nhiều thành tích, đóng góp vào sự phát triển chung của thể thao Việt Nam”, Nguyễn Thị Oanh trải lòng.

Dù là ngôi sao hàng đầu của điền kinh Việt Nam nhưng Nguyễn Thị Oanh luôn xuất hiện với hình ảnh giản dị, chân thành, tình cảm. Trong suốt sự nghiệp của mình, dù gặp nhiều khó khăn nhưng Oanh chưa một lời ta thán mà luôn đối mặt với một tâm thế bản lĩnh. Còn nhớ tại SEA Games 32 năm 2023, Oanh đã để lại khoảnh khắc đặc biệt khi giành 2 HCV trong vòng 20 phút. Ngay sau khi hoàn thành phần thi 1.500m nữ, Oanh chỉ kịp vào chuẩn bị đúng 16 phút đã quay ra thi đấu ở nội dung 3.000m vượt chướng ngại vật. Mới nhất tại SEA Games 33 năm 2025, dù giành 3 HCV, chân chạy sinh năm 1995 vẫn còn nhiều nuối tiếc. “Thành tích ở nội dung 3.000m vượt chướng ngại vật chưa phải là thành tích tốt nhất của tôi. Vì vậy, tôi mới chỉ tạm hài lòng với kết quả tại SEA Games 33. Sau đây, tôi sẽ nghỉ ngơi để hồi phục, chuẩn bị thể trạng tốt nhất cho những mục tiêu tiếp theo”, Nguyễn Thị Oanh cho biết.