Đường 20 Quyết thắng là tuyến đường chiến lược trong hệ thống đường Trường Sơn, dài 125km, từ Phong Nha, Quảng Bình (cũ) vào Lùm Bùm, nước bạn Lào với nhiều trọng điểm thường xuyên bị địch đánh phá ác liệt. Trong đó Trạ Ang là một “tọa độ lửa” gắn với nhiều chiến công của bộ đội và thanh niên xung phong (TNXP).

Hơn nửa thế kỷ cầm bút, tôi làm học trò của nhiều người thầy. Có người dạy tôi con chữ, có người dạy nghề, có người chẳng một lần đứng trên bục giảng nhưng bằng chính cách sống, cách làm việc đã trở thành thầy của tôi. Rồi một ngày, tôi lại trở thành thầy của nhiều thế hệ học viên.

Năm 1973, trên Mặt trận Tây Nam Huế, chính quyền ngụy liên tục trắng trợn vi phạm những điều khoản của Hiệp định Paris. Địch đổ quân lấn chiếm mở rộng các cao điểm, tạo thành dải mắt cú liên hoàn trên các đài quan sát của chúng để kiểm soát toàn bộ hai bên bờ sông Tả Trạch-nơi giáp với hậu cứ tiền phương của ta.

Dẫn đường không quân là một lực lượng chỉ huy bay mang tính đặc thù. Họ là “tai mắt”, đồng hành với phi công trong các trận đánh, từ khi máy bay cất cánh thực hiện nhiệm vụ cho đến khi hạ cánh an toàn. Một trong số đó là Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Văn Chuyên, nguyên Phó tham mưu trưởng Bộ tư lệnh Phòng không-Không quân.

Năm 1970, giữa cuộc càn quét lớn của Mỹ-ngụy vào tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn, Đại đội Pháo binh 85 (Đại đội 85), Binh trạm 44 Trường Sơn chúng tôi đã thực hiện một trận đấu pháo bằng ĐKB (hỏa tiễn 122mm), đánh tê liệt trận địa pháo địch trên Đồi Tròn, bảo vệ an toàn Kho O3 và tuyến vận chuyển huyết mạch vào Khu 5.

Khi tôi cầm bút viết những dòng này, cuộc chiến khốc liệt ở Quảng Trị-miền đất lửa-đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Trong quãng thời gian đó, mỗi khi nhớ đến Quảng Trị hoặc có dịp gặp lại đồng đội cũ, bao ký ức về cuộc chiến năm xưa lại hiện về trong tôi.

“Nhà số 7” nằm trên phố Phan Đình Phùng (Hà Nội) là trụ sở chính của Báo Quân đội nhân dân (QĐND). “Nhà số 4” trên phố Lý Nam Đế cách đó không xa là trụ sở của Tạp chí Văn nghệ quân đội (VNQĐ). Tuy “thể loại” có chút khác nhau nhưng đó luôn là những địa chỉ văn hóa uy tín của QĐND Việt Nam.

Gần 20 năm công tác ở Báo Quân đội nhân dân, tôi có hàng trăm chuyến đi công tác về cơ sở để tác nghiệp, qua đó đã phát hiện, tuyên truyền và nhân rộng nhiều điển hình tiên tiến, nhất là trong bà con dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên.

Chiến tranh đã lùi xa, quê hương cũng nhiều đổi thay, nhưng trong lòng má Mười (tên thật là Trần Thị Quế, hay còn gọi Trần Thị Cẩm Giang), nghĩa tình với đồng đội, với những người dân từng chở che cách mạng và món nợ ân tình với vùng “đất thép” Củ Chi, TP Hồ Chí Minh, không bao giờ phai nhạt.

Có những cuộc gặp gỡ trong đời tưởng như tình cờ, nhưng càng đi qua năm tháng càng nhận ra đó là một cơ duyên. Với tôi, về công tác tại Báo Quân đội nhân dân (QĐND) là một cơ duyên như thế.