Khơi dậy mạnh mẽ tinh thần thi đua ái quốc theo lời Bác dạy

Ngày 11-6-1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết “Lời kêu gọi thi đua ái quốc”. Tuy chỉ gói gọn hơn 400 từ, nhưng toàn bộ nội dung lời kêu gọi như một bài hịch cổ vũ toàn thể nhân dân Việt Nam đứng lên đấu tranh vì hòa bình, độc lập, tự do. “Mỗi người dân Việt Nam, bất kỳ già, trẻ, trai, gái; bất kỳ giàu, nghèo, lớn, nhỏ, đều cần phải trở nên một chiến sĩ tranh đấu trên mặt trận: Quân sự, Kinh tế, Chính trị, Văn hóa”, đóng góp sức lực, trí tuệ, tiền của hướng vào phục vụ nhiệm vụ hệ trọng của cách mạng là: Diệt giặc đói, diệt giặc dốt và giặc ngoại xâm.

Chủ tịch Hồ Chí Minh làm việc tại căn cứ địa Việt Bắc, năm 1951.

“Lời kêu gọi thi đua ái quốc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh có giá trị to lớn trong thời khắc dân tộc đang lâm nguy. Trên cơ sở phân tích, đánh giá tình hình, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định bất kỳ hoàn cảnh nào, cho dù bị tổn thất, hy sinh đến mấy cũng phải quyết tâm kháng chiến bằng sức mạnh toàn dân, phải “diệt giặc ngoại xâm”, làm cho “Toàn quốc sẽ thống nhất độc lập hoàn toàn”. Lời kêu gọi xây dựng trên nền tảng lý luận sắc bén, thực tiễn sinh động đã được toàn dân hưởng ứng, không chỉ cho thời ấy mà còn mang tính phổ quát lâu dài.

Không chỉ có giá trị động viên mọi người tham gia kháng chiến, đó còn là lời hịch hiệu triệu mọi người dân Việt Nam phát huy tinh thần yêu nước, hăng hái thi đua hướng vào thực hiện nhiệm vụ kiến quốc-kiến thiết đất nước ngay trong thời kỳ kháng chiến. Lời kêu gọi ấy nhanh chóng được nhân dân hưởng ứng, biến thành phong trào thi đua sâu rộng trong toàn quốc; đem lại kết quả rất thiết thực: Sản xuất phát triển; nền giáo dục mở mang; tinh thần và hiệu quả lao động tăng lên không ngừng, bộ đội lập thêm nhiều chiến công... tạo thêm điều kiện rất cơ bản để thúc đẩy cuộc kháng chiến phát triển...

 Hiện nay, thế giới đang trải qua những thay đổi mang tính thời đại, tạo ra nhiều thuận lợi, thời cơ và khó khăn, thách thức lớn đan xen. Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đang triển khai những quyết sách chiến lược mang tính cách mạng, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Hơn lúc nào hết, cần tiếp tục khơi dậy mạnh mẽ tinh thần thi đua ái quốc theo lời Bác dạy để tạo động lực thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững đất nước, nâng cao đời sống và hạnh phúc của nhân dân, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Nếu trong kháng chiến, thi đua nhằm diệt giặc đói, diệt giặc dốt, diệt giặc ngoại xâm, thì trong kỷ nguyên phát triển mới, thi đua phải gắn với khơi dậy mạnh mẽ khát vọng phát triển đất nước, phải hướng vào mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển. Trong lĩnh vực kinh tế, thi đua phải tập trung xác lập mô hình tăng trưởng mới, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nền kinh tế; lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; tạo ra sức sản xuất và phương thức sản xuất mới chất lượng cao, trọng tâm là kinh tế dữ liệu, kinh tế số; đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi cơ cấu và chất lượng nguồn nhân lực.

Những doanh nghiệp dám nghĩ, dám làm, hoạt động hiệu quả, có năng lực cạnh tranh quốc tế, đóng vai trò trụ cột, tiên phong trong một số lĩnh vực quan trọng như năng lượng, công nghệ thông tin, viễn thông, công nghiệp chế tạo, công nghiệp vật liệu mới, tài chính-ngân hàng, kết cấu hạ tầng... chính là những điển hình của phong trào thi đua yêu nước trong thời đại mới.

Trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, thi đua cần hướng tới xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, công bằng theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế. Đồng thời, đẩy mạnh xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời, phát triển các mô hình, phương thức, phong trào học tập theo hướng đa dạng hóa, phù hợp với các đối tượng, từng địa phương. Mỗi người dân phải không ngừng nâng cao ý thức tự học, tự rèn luyện, tự trau dồi kiến thức, thể hiện rõ vai trò là chủ thể trung tâm và lực lượng nòng cốt kiến thiết quốc gia trong kỷ nguyên mới.

Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, thi đua phải tạo động lực để chủ động, tích cực tiếp cận nhanh, khai thác có hiệu quả cơ hội và thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Ưu tiên tiếp thu, chuyển giao, ứng dụng sáng tạo, làm chủ các công nghệ tiên tiến, công nghệ chiến lược, công nghệ lõi, công nghệ nguồn, công nghệ số, khẳng định chủ quyền ở những lĩnh vực then chốt mà Việt Nam có nhu cầu, tiềm năng và lợi thế. Những nhà khoa học tâm huyết, những kỹ sư miệt mài nghiên cứu trong phòng thí nghiệm, những chuyên gia công nghệ đang ngày đêm xây dựng nền tảng số quốc gia chính là lực lượng tiên phong góp phần đưa đất nước tiến nhanh trong kỷ nguyên mới.

Đối với lực lượng vũ trang nhân dân, thi đua ái quốc cần gắn chặt với nhiệm vụ xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân, kiên định với mục tiêu, lý tưởng cách mạng của Đảng; bảo đảm chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu cao, làm nòng cốt trong sự nghiệp quốc phòng, an ninh, xây dựng nền quốc phòng vững mạnh, hiện đại, bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong tình hình mới. Đồng thời là lực lượng xung kích trong phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, cứu hộ-cứu nạn, phát triển kinh tế-xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: Bổn phận của người dân Việt Nam, bất kỳ sĩ, nông, công, thương, binh; bất kỳ làm việc gì, đều cần phải thi đua nhau: Làm cho mau, làm cho tốt, làm cho nhiều. Trong kỷ nguyên mới, yêu cầu đặt ra là phải đổi mới mạnh mẽ công tác thi đua, khen thưởng theo hướng động viên, thu hút, khuyến khích mọi cá nhân, tập thể, hộ gia đình phát huy truyền thống yêu nước, đoàn kết, đổi mới, năng động, sáng tạo vươn lên hoàn thành tốt nhiệm vụ, đạt được thành tích tốt nhất. Chú trọng phát hiện, bồi dưỡng, nhân rộng những mô hình mới, cách làm hay, những nhân tố tiêu biểu trong lao động sản xuất, học tập, nghiên cứu khoa học, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và phục vụ nhân dân. Đặc biệt là khơi dậy khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ.

Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện với các anh hùng và chiến sĩ thi đua ngành nông nghiệp, ngày 27-5-1957. Ảnh tư liệu

Thanh niên là lực lượng sẵn sàng nhận trọng trách nơi đầu sóng ngọn gió, luôn nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão, ý chí, khát vọng cống hiến, nêu cao trách nhiệm với đất nước, xã hội. Thi đua yêu nước đối với thanh niên hôm nay cần được thể hiện bằng tinh thần học tập không ngừng, làm chủ công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo, cống hiến trí tuệ cho đất nước. Đó còn là ý thức chấp hành pháp luật, trách nhiệm với cộng đồng, tinh thần bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Các tổ chức đoàn, hội cần tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức phong trào thi đua để phù hợp với tâm lý, nhu cầu và điều kiện của thanh niên trong thời đại mới. Mỗi phong trào phải thực sự trở thành môi trường để thanh niên rèn luyện, cống hiến và trưởng thành.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Người tốt, việc tốt nhiều lắm. Ở đâu cũng có. Ngành, giới nào, địa phương nào, lứa tuổi nào cũng có”. Trong xã hội hôm nay, rất nhiều tấm gương thầm lặng đang góp phần làm đẹp thêm giá trị của phong trào thi đua ái quốc: Những bác sĩ tận tụy cứu người; những thầy giáo cắm bản gieo chữ nơi vùng cao; những chiến sĩ ngày đêm canh giữ biên cương, hải đảo; những công nhân miệt mài trên dây chuyền sản xuất; những nhà khoa học âm thầm nghiên cứu; những doanh nhân nỗ lực tạo việc làm cho người lao động... Sự lan tỏa của những điều tốt đẹp ấy chính là nền tảng quan trọng xây dựng xã hội nhân văn, tiến bộ và phát triển bền vững.

Gần 8 thập kỷ trôi qua kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra “Lời kêu gọi thi đua ái quốc”, tư tưởng của Người vẫn vẹn nguyên giá trị và sức sống thời đại. Thi đua ái quốc hôm nay không chỉ là trách nhiệm mà còn là danh dự, là khát vọng cống hiến của mỗi người Việt Nam yêu nước. Khơi dậy mạnh mẽ tinh thần thi đua ái quốc theo lời Bác dạy chính là khơi dậy sức mạnh nội sinh của dân tộc, phát huy ý chí tự lực, tự cường và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

TS NGUYỄN QUANG TẠO