Vững mạnh từ truyền thống

Phát huy truyền thống ấy, Bộ CHQS tỉnh Phú Thọ luôn xác định xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, hiệu quả với các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, cứu hộ, cứu nạn, giúp đỡ nhân dân, an sinh xã hội”, Thượng tá Lương Hoàng Giang, Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Phú Thọ khẳng định.

 Hai trận đánh lịch sử trên sông Lô

“Hơn 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành LLVT tỉnh Phú Thọ luôn nêu cao ý thức tự lực, tự cường, tinh thần quyết chiến, quyết thắng cùng nhân dân các dân tộc trong tỉnh viết nên truyền thống “Trung thành, anh dũng, chiến thắng”. Để có được lực lượng vững mạnh như ngày hôm nay, từ trong truyền thống, LLVT tỉnh luôn dựa chắc vào nhân dân”, Thượng tá Lương Hoàng Giang đã khái quát những nét tiêu biểu của LLVT tỉnh trong cuộc gặp chúng tôi mới đây.

Có nhiều dịp về công tác tại vùng đất giàu truyền thống cách mạng này, chúng tôi được nghe các nhân chứng lịch sử kể về những chiến công của quân dân Phú Thọ qua các thời kỳ. Một trong số đó là chiến thắng vang dội trên sông Lô năm 1947 đã trở thành kỷ niệm khó quên trong cuộc đời các cựu chiến binh.

Ông Hoàng Đức Quân, sinh năm 1923, trú tại thôn 5, xã Chân Mộng từng kể: “Năm 1947, 24 tuổi, tham gia tích cực vào công tác của Đoàn Thanh niên Cứu quốc, tôi thường đến từng nhà tuyên truyền cho bà con đường lối kháng chiến của Đảng, vận động bà con giữ bí mật... Học tập chính trị, chúng tôi được biết, thực dân Pháp đang ráo riết thực hiện các cuộc tấn công lớn trên chiến trường Bắc Bộ. Do đó, theo chỉ thị của cấp trên, chúng tôi củng cố lại tổ chức, phối hợp với các lực lượng tích cực chuẩn bị kháng chiến.

Lực lượng vũ trang tỉnh Phú Thọ đưa người dân đến nơi an toàn trong bão lũ.

Thanh niên chúng tôi càng không nề hà việc gì, từ đi phá đường giao thông, cắm chông cản đường hành quân của địch, cùng bộ đội xây dựng trận địa giả, làm thủy lôi giả đến làm nhiệm vụ tuần tra, canh gác, trinh sát, làm công tác nghi binh và sẵn sàng phối hợp chiến đấu. Đặc biệt, quân dân ta rất khẩn trương làm hai kè trên sông Lô ở Sóc Đăng (Đoan Hùng) và bến Cóc (Trị Quận, Phù Ninh) để cản tàu chiến địch. Tinh thần chiến đấu chống thực dân Pháp lên cao hừng hực!”.

Còn với cựu chiến binh Phan Văn Đức, sinh năm 1928, trú ở phường Việt Trì thì trận đánh lịch sử trên sông Lô ngày 24-10-1947 vẫn như còn vang vọng theo năm tháng. Ông nhớ lại: “Khoảng 12 giờ ngày 24-10-1947, đoàn tàu chiến của địch từ Tuyên Quang đang xuôi dòng thì lọt vào trận địa phục kích của ta ở Đoan Hùng. Lập tức hiệu lệnh chiến đấu được phát ra, tiếng trống, tiếng kẻng, tiếng chuông nhà thờ rung lên liên hồi giục giã xen lẫn tiếng nổ vang trời của các loại súng đạn. Cùng lúc đó, lửa khói ở trận địa giả bốc lên nghi ngút. Ngay những loạt đạn đầu, pháo binh ta đã bắn chìm một chiếc tàu địch. Đoàn tàu địch hốt hoảng chạy tản ra hai bên dòng sông, vào đúng tầm bắn của ta. Khẩu đội pháo bắn liền 3 phát đều trúng tàu địch làm đạn dự trữ trên tàu nổ tung tóe, nhiều tên địch hoảng hốt nhảy ào xuống sông”.

Cả một khúc sông mịt mù khói lửa. Dưới làn bom đạn của máy bay và tàu chiến địch, quân và dân ta vẫn giữ vững trận địa, anh dũng chiến đấu. Kết quả ta đã tiêu diệt hơn 300 tên giặc, bắn chìm 2 tàu chiến, bắn bị thương 2 chiếc khác, bắn rơi 1 thủy phi cơ, thu 1 khẩu pháo 105mm, 10 súng cối, hàng trăm súng các loại và hàng nghìn tấn đạn dược.

Sau thất bại ở Đoan Hùng ngày 24-10-1947, giặc Pháp buộc phải rút khỏi Tuyên Quang. Ngày 24-11-1947, cánh quân giặc rút theo đường sông Lô về đến Đoan Hùng, bất ngờ, một chiếc tàu chiến trúng thủy lôi của ta bị xé làm đôi chìm nhanh xuống đáy sông chôn theo khoảng 100 tên giặc, phần lớn là sĩ quan tham mưu và nhân viên kỹ thuật. Những chiếc còn lại mở đường máu thoát thân, nhưng về đến bến Cóc bị mắc kè, bộ đội và du kích đã mai phục sẵn bắn đắm 2 ca nô. Trong khi đó, cánh quân rút theo đường bộ cũng bị chặn đánh tơi bời suốt từ Tuyên Quang về Phú Thọ. Đến địa bàn Phù Ninh, địch bị trúng địa lôi của ta, 50 tên giặc và 18 con ngựa đã bị loại khỏi vòng chiến đấu. Bộ đội và du kích xã Đông Quan còn chặn đánh địch ở cống Tiên Du, Vũng Gáo, chùa Nghè diệt 13 tên địch... (theo Lịch sử Quân sự tỉnh Phú Thọ (1945-2025).

Hai trận chiến đấu thắng lợi trên tuyến sông Lô cách nhau vừa tròn 1 tháng đã cho thấy sự phối hợp, hiệp đồng ăn ý của các LLVT, đặc biệt thể hiện nghệ thuật quân sự tài tình, hiệp đồng chiến đấu của quân dân Phú Thọ với bộ đội chủ lực, lập các trận địa nghi binh, đánh địch vào lúc chúng cứu nguy cho nhau và đánh quyết liệt khi địch rút lui không còn khí thế hung hăng như lúc tấn công, góp phần quan trọng vào Chiến thắng Việt Bắc Thu-Đông năm 1947.

Vững bước đi lên

Theo Thượng tá Lương Hoàng Giang, ngày nay, với địa bàn rộng, cùng với việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra nhiều vấn đề mới liên quan đến bố trí lực lượng và xây dựng thế trận khu vực phòng thủ tỉnh. Do đó, LLVT tỉnh xác định, cần nhanh chóng ổn định, tiếp tục nâng cao năng lực, trình độ làm tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị kết hợp với xây dựng khu vực phòng thủ tỉnh ngày càng vững chắc, xây dựng cơ sở xã, phường vững mạnh toàn diện. Phát huy truyền thống hào hùng của cha ông, hiện nay, LLVT tỉnh đã quán triệt, triển khai thực hiện hiệu quả đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các nghị quyết, chỉ thị của các cấp, lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt các mục tiêu, nhiệm vụ quân sự, quốc phòng đã đề ra. Đồng thời, không ngừng nâng cao sức mạnh tổng hợp của LLVT, lấy xây dựng chính trị làm cơ sở, huấn luyện sẵn sàng chiến đấu làm trọng tâm, xây dựng Đảng là then chốt, nâng cao trình độ chính quy, chất lượng huấn luyện sẵn sàng chiến đấu của LLVT. Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về quốc phòng, kết hợp chặt chẽ giữa phát triển gắn với củng cố, tăng cường tiềm lực quốc phòng, quốc phòng với kinh tế và an ninh.

Khẩu đội DKZ của lực lượng vũ trang tỉnh Phú Thọ trong diễn tập khu vực phòng thủ tỉnh năm 2024. Ảnh: TRỌNG LỘC

“Những năm qua, phát huy truyền thống và những kinh nghiệm qua các cuộc kháng chiến là động lực để LLVT tỉnh tập trung xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân và “thế trận lòng dân” vững mạnh. Hoạt động cụ thể là chủ động khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ, ứng phó kịp thời các sự cố cháy nổ, cháy rừng, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn. Đặc biệt coi trọng thực hiện hiệu quả các chính sách an sinh xã hội, hỗ trợ đồng bào khó khăn”, Thượng tá Lương Hoàng Giang nhấn mạnh.

Câu chuyện của Thượng tá Hoàng Tuấn Ngọc, Phó chủ nhiệm chính trị Bộ CHQS tỉnh cho chúng tôi hiểu thêm những điều đồng chí Lương Hoàng Giang vừa chia sẻ. Tháng 8-2025, Thượng tá Hoàng Tuấn Ngọc cùng cán bộ, chiến sĩ Bộ CHQS đã trực tiếp hành quân lên xây dựng 10 căn nhà hỗ trợ đồng bào tại xã Xuân Đài, một trong những xã miền núi đặc biệt khó khăn, trong Chương trình “Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát” của tỉnh. “Địa bàn này nằm trọn trong Vườn quốc gia Xuân Sơn, đời sống của đồng bào dân tộc Dao ở đây phụ thuộc phần lớn vào tự cung, tự cấp nên rất bấp bênh. Khi bộ đội lên xây nhà, nhân dân rất phấn khởi. Bà con nhường nhà cho bộ đội ngủ, đun nước, pha trà khi chúng tôi nghỉ tay, yêu thương, quý trọng hết mực. Còn với chúng tôi, xác định rõ tinh thần trách nhiệm, anh em đều cố gắng hết sức mình, “vượt nắng, thắng mưa” để hoàn thành tiến độ xây dựng.

Vậy là không kể ngày nghỉ, giờ nghỉ, chúng tôi đã hoàn thành 10 căn nhà để kịp bàn giao trong vòng một tháng. Ngày cán bộ, chiến sĩ trở lại đơn vị, bà con nắm tay “cảm ơn các chú Bộ đội Cụ Hồ nhiều lắm” không rời khiến chúng tôi cũng rất xúc động. Làm sao để “Đi dân nhớ, ở dân thương” là điều chúng tôi luôn tâm niệm mỗi khi tham gia các hoạt động giúp đỡ, hỗ trợ nhân dân. Và đó cũng là hoạt động thường xuyên, liên tục của LLVT tỉnh”, Thượng tá Hoàng Tuấn Ngọc khẳng định.

THỦY TIÊN